Fusie mislukt, doek valt voor LAKTheater

29

Het LAKtheater houdt met ingang van seizoen 2012/2013 op te bestaan. Dit is de uitkomst van een zoektocht naar alternatieven om het LAKtheater onafhankelijk van de Universiteit Leiden te laten functioneren. In 2008 gaf de Universiteit Leiden aan dat het aanbieden van theatervoorstellingen in het LAK niet tot haar (kern)taak behoort. De universiteit liet weten de exploitatie van het theater te moeten staken.

Chris de Waard in gesprek met cultuurwethouder Jan-Jaap de Haan over de voorgenomen sluiting van het LAKTheater.

Nadat bleek dat het LAKtheater niet als onafhankelijke stichting kon voortbestaan, verzocht wethouder Jan-Jaap de Haan (Cultuur Werk en Inkomen) in september 2011 de directie van Stadspodia Leiden te onderzoeken of het LAKtheater een plaats zou kunnen krijgen binnen deze nieuwe organisatie. Stadspodia Leiden is op 1 januari 2011 ontstaan uit een fusie van de Leidse Schouwburg en de Stadsgehoorzaal Leiden. Na een intensief traject zijn de twee betrokken partijen tot de conclusie gekomen dat aansluiting van het LAKtheater bij Stadspodia Leiden niet haalbaar is. Dat betekent dat in juni de deuren sluiten. Zeven man personeel komt op straat te staan.

Door de huidige economische situatie wordt Stadspodia geconfronteerd met achterblijvende resultaten op zaalverhuur en kaartverkoop. Uitbreiding met het LAKtheater wordt door de directie van Stadspodia Leiden daarom op dit moment als een onverantwoord risico beschouwd. De universiteit ziet van haar kant geen mogelijkheden het theater te blijven exploiteren.

De voorstellingen in het lopende seizoen 2011/2012 in het LAKtheater gaan door zoals gepland. Vanaf het theaterseizoen 2012/2013 zullen er geen theatervoorstellingen meer geprogrammeerd worden in het LAKtheater. De Universiteit Leiden onderzoekt de mogelijkheden om de zaal in te zetten voor onderwijsdoeleinden voor de faculteit Geesteswetenschappen.

De directie van Stadspodia onderzoekt of er mogelijkheden zijn om enkele voorstellingen van het programma-aanbod uit het vlakkevloer-circuit vanaf seizoen 2012/2013 onderdak te bieden.

Delen

29 reacties

  1. Wat een verschrikkelijk bericht!
    Weg unieke mogelijkheid om minder grote voorstellingen, maar met niet minder culturele waarde, voor het voetlicht te brengen in Leiden. Onbegrijpelijk dat de directie van Stadspodia geen modus heeft gevonden om de drie theaters in Leiden te laten voortbestaan. Hoe ver gaat dan je ambitie?

  2. Hetzelfde geldt voor de Universiteit, wat een treurnis.
    Ik denk dat daar veel geld wordt besteed aan zaken, die niet tot de zogenaamde kerntaken behoren.
    Graag opening van zaken over het uitgavenbeleid, w.o. ook de salarissen.

  3. Laten we eens beginnen met het onbegrijpelijk te noemen dat de Universiteit het LAKtheater heeft afgestoten. Cultuur is belangrijk voor de samenleving en onderdeel van het curriculum van de universiteit (https://studiegids.leidenuniv.nl/studies/show/1459/theater_en_film).

    Dat de Stadspodia het LAKtheater er niet bij kunnen hebben is aan de ene kant te verklaren, aan de ander kant kan de exploitatie nou ook weer niet zo veel kosten.

    Gemeenteraad: acteer!

  4. @Tonny: beetje eenzijdige reactie. Als het financieel onhaalbaar is, is het pure waanzin. Dan heb je straks een gesloten LAKtheater, een gesloten Stadsgehoorzaal (met daarbij een gesloten Aalmarktzaal en een gesloten Breezaal) en een gesloten Leidse Schouwburg. Natuurlijk is het verschrikkelijk, maar met de Aalmarktzaal is er eigenlijk al een alternatief (al is het geen vlakke vloer, maar voor ballet maakt dat weinig uit). Kennelijk is Leiden op dit moment te klein om twee min of meer gelijkwaardige podia in dit kwaliteitssegment overeind te houden.
    Het gaat mij aan het hart, ik heb indertijd nog als vrijwilliger een jaar lang met kabels en lampen lopen slepen, de volgspot bediend, vloeren schoongeveegd, balletvloeren uitgerold, kilo’s troep van de Dogtroep gestapeld, drankjes en handdoeken naar de kleedkamer gebracht, en bovenal: wat een geweldige voorstellingen heb ik er gezien! Dood- en doodzonde, maar leg de schuld van de sluiting nu niet neer bij Stadspodia. Zo onbegrijpelijk is die beslissing niet.

  5. Cultuur071liefhebber op

    Wat een treurnis. Zo’n fijn theater in Leiden… en dan moeten we nu zeker in de stadsschouwburg achter een zuil plaatsnemen…. Geen kindervoorstellingen voor een enigszins redelijke prijs meer… Cultuur wordt nog elitairder dan het al was.

  6. Vergelijk het optreden van de directie van het LAK eens met dat van de directie van museum Boerhaave. Beide instellingen werden bedreigd in hun voortbestaan. Het LAK wachtte lijdzaam af tot een oplossing zich aandiende, en moet nu sluiten. Boerhaave nam het initiatief en redde zichzelf. Met de huidige crisis is het niet meer vanzelfsprekend dat culturele instellingen zomaar financiële steun krijgen van de gemeente. Eigen initiatief is vereist, en loont.

  7. Cultuur071liefhebber op

    @Maarten Het klopt dat Boerhaave initiatief heeft genomen, en dat ze zich daarom voorlopig hebben gered. Maar zo’n actie kan Boerhaave niet ieder jaar doen… Ik hoop dan ook dat ze zich kunnen blijven redden en ik denk dat enige subsidie daarvoor noodzakelijk is, net als voor het Lak-theater. Overigens heeft ook het LAK het langer uitgezongen dan verwacht.

  8. @Cultuur071Liefhebber: Ja, die kindervoorstellingen in het LAK waren altijd geweldig en doorgaans ook uitverkocht. Vaak al maanden vantevoren. Misschien dat deze kunnen worden overgenomen door andere zalen en hé, zo hinderlijk zijn die paar zuiltjes toch niet in de Leidse Schouwburg? Is maar op een klein aantal plekken dat je daarvan een beetje hinder kunt ondervinden. Prachtige zaal!

  9. cultuurliefhebber op

    De Aalmarktzaal is absoluut geen goede vervanger voor het LAK-theater. Het heeft niet dezelfde laagdrempeligheid en al helemaal geen vergelijkbare programmering. Voor mij vormt het alternatief alleen de kleine zaal van Theater het Spui of andere theaters in Den Haag. Er zou een aparte stichting moeten komen om het LAK-theater te redden en exploiteren. Genoeg sympathisanten in de stad te vinden die dit (financieel) zouden willen steunen.

  10. een Leids burger op

    "Als het financieel onhaalbaar is, is het pure waanzin. " typte evtg hierboven in een eerdere reactie. Klopt, maar als het om een poptempeltje gaat hoor je dat soort geluiden van hem niet….Integendeel.(Dus als we nu i.p.v. dat nieuwe poptempeltje het LAK-theater eens in stand zouden houden…Nu niet boos worden hoor erik vtg…..;-))

    Inderdaad deel ik de verbijstering en teleurstelling met sommigen hierboven.

    Wel geld dus voor een poptempeltje en om een "Rembrand" te kopen maar niet om het Laktheater in stand te houden? En een laktheater zonder subsidie lijkt mij niet mogelijk. Dat ben ik met cultuur071liefhebber eens. Maar niet alles kan gesubsidieerd worden en zullen er dus keuzes moeten worden gemaakt.

    Een "schuldige" proberen aan te wijzen is natuurlijk altijd makkelijk maar lost niets op.
    Ook het standpunt van de Universiteit Leiden dat cultuur niet tot de KERNTAKEN (Onderwijs en wetenschappelijk onderzoek) van de universiteit behoort is goed verdedigbaar. Zeker in een tijd van flinke bezuinigingen kan men zich dan gedwongen zien zich op die kerntaken terug te trekken. De Universiteit zal dus dat afstoten van het Laktheater vast niet gedaan hebben omdat zij maar LAK aan het Laktheater zou hebben.

    Juist voor mensen met een smalle beurs was dit Laktheater "laagdrempelig" en kon men voor weinig geld (vaak minder dan 15 euro) een voorstelling bezoeken.
    Sommige activiteiten waren zelfs helemaal gratis.

    Bovendien had en heeft het Laktheater een groot draagvlak in de stad.Denk bijvoorbeeld maar eens aan de vele posters op de ramen met de tekst "Het Laktheater moet blijven!" toen enkele jaren geleden de universiteit zich terugtrok en de gemeente moest bijspringen.
    Het zou jammer zijn als dit Laktheater definitief zou moeten verdwijnen nu een fusie met stadspodia e.d. niet haalbaar is.

  11. Het gaat niet om schuldigen zoeken, maar die KERNTAKEN die een vorige reageerder met hoofdletters meent te moeten schrijven zijn wel door de universiteit zelf bedacht. Een universiteit die in haar missie zegt:

    * Het onderzoek […] draagt bij aan welvaart, welzijn en cultuur in een duurzame samenleving.
    * We laten ons inspireren door de […] maatschappelijke vragen van de toekomst.

    Het is vol te houden dat je als universiteit in ieder geval je studenten in staat moet stellen om zich maatschappelijk te vormen. Daarvoor is cultuur onontbeerlijk. Natuurlijk komt dan ook gelijk het ‘B’ woord om de hoek zeilen (bezuinigingen…), maar ook daar komt het aan op keuzes maken. In die discussie hoeven we hier niet te vallen overigens.

    Het kan niet anders of het LAK theater kent lage exploitatie kosten. Als die kosten toch te hoog zijn, dan speelt er iets anders. Zo kan ik mij zo maar voorstellen dat de universiteit veel geld vraagt om de faciliteiten te kunnen gebruiken. Inzicht daarin zou heel welkom zijn.

  12. Ontzettend jammer. Om zijn mooie programmering, om zijn trouw aan de makers, om zijn plek in het bestel. Om Roland Helmer, Sterkte.

  13. een Leids burger op

    @dhr. FrankM
    Hoewel cultuur en maatschappelijke vorming heel belangrijk zijn (geen zinnig mens zal dat ontkennen), zijn het toch niet de KERNtaken van een universiteit. Wat dan wèl die kerntaken zijn heb ik reeds eerder aangegeven. Maar misschien had ik dat ook met hoofdletters moeten typen….

    Voor Exploitatiekosten zie verwijzing bij Mevr. J.Mizée
    Daaraan nog toe te voegen:Nadat de universiteit had aangekondigd het LAKtheater niet meer te financieren heeft de gemeente besloten de gemeentelijke bijdrage aan het LAKtheater met € 350.000 te verhogen,
    http://gemeente.leiden.nl/projecten/wat-wil
    leiden/cultuurnota/

    Enkele citaten uit het door Mevr. J.Mizée vermelde stuk:
    "ALS er in 2009 een signaal komt dat perspectief biedt op alternatieve financiering, dan is de universiteit bereid daar tot eind 2011 de ruimte voor te bieden (het zgn. trapsgewijze overnamemodel) en blijft ook daarna de zaal gratis ter beschikking stellen." (blz.3)
    "In Nederland worden vlakkevloer theaters door lokale overheden gefinancierd".
    "..Voor de voortzetting van het cursuspakket van het LAK zal binnen de universiteit een oplossing worden gezocht." en "Zij hoopt dat de overgangsperiode, die in het aanbod van de universiteit zit, de benodigde ruimte kan bieden om budget in de gemeentebegroting te ramen." (blz.11)
    En zo zou ik nog wel wat meer citaten kunnen geven.

    Uit al die citaten blijkt, mijns inziens, geen onwil van de universiteit of dat die (buitensporig) "veel geld vraagt om de faciliteiten te kunnen gebruiken" zoals FrankM min of meer suggereert. Mocht hij of anderen informatie hebben waaruit het tegendeel zou blijken, dan hoor ik dat graag.
    Dàt wilde ik ook maar even gezegd hebben.

  14. In het LAK leerde ik de waarde van het kijken én het zien, van inleven en begrijpen, standpunten overwegen en samenwerken. Onze maatschappij kan daar in deze tijd duidelijk ook wel wat meer van gebruiken. Ongetwijfeld zullen universiteit en gemeente goede argumenten hebben voor wat ze doen, maar ik hoop dat ze overzien dat cultuur niet alleen een interessante uiting van beschaving is of inhoudelijk materiaal oplevert. Belangrijk, al staat het misschien niet zo in de schijnwerpers, is – in het geval van theater – in zichzelf die vormende functie voor de (verdere)ontwikkeling in brede zin van de mensen, die Universiteit en Gemeente bevolken. Ik heb het idee dat de mens van deze tijd die ontwikkeling wel hard nodig heeft en daarom Universiteit en Gemeente ook. Voor mij is het heel waardevol geweest.

  15. Robbert van Heuven op

    Bovenstaande berichten geven al aan hoe groot het draagvlak voor het LAK is. Bovendien is het politieke draagvlak voor het theater ook heel groot. Wat GroenLinks Leiden betreft is het verdwijnen van het theater dan ook geen optie. Wij zullen er alles aan doen om het kleinschalige (jeugd)theateraanbod voor Leiden te behouden en hopen daarbij het college en de andere partijen aan onze kant te vinden.

  16. @Leidse Burger: het gaat er niet om wat u wel of niet met hoofdletters tikt. Het gaat er om dat "kerntaken" een begrip is waar gemakkelijk mee gezwaaid wordt als het zo uitkomt. Het LAKtheater bestaat al 30 jaar en is in al die jaren door de Universiteit gezien als tot haar takenpakket behorend. Het is niet dat de Universiteit zich beperkt tot haar kerntaken, het is dat zij haar (kern)taken herdefinieert of anders uitlegt. Dat is prima, maar er mag best kritisch gekeken worden als dat betekent dat de stad daarmee een theater wordt ontnomen.

    Het stuk dat Joke aanhaalt is een stuk interessanter omdat het objectief weergeeft wat een "zelfstandig" LAKtheater financieel behelst. En inderdaad staat daarin dat de huisvesting gratis is, wat ik inderdaad niet verwacht had. Het exploitatie-tekort moet dus toegeschreven worden aan iets anders.
    Als je goed naar die cijfers kijkt dan is het op zich wel vreemd dat een fusie met de Stadspodia niet leidt tot een levensvatbaar alternatief. Dat vergt echter wel saneren: mensen en middelen van Stadspodia moeten dan die van het LAKtheater vervangen. Kaartverkoop kan bijvoorbeeld weg bij het theater zelf en verplaatst worden naar de kassa en website van Stadspodia. Met plussen en minnen zou het exploitatietekort teruggebracht moeten kunnen worden tot 2 a 3 ton. Wat nog steeds veel is, maar minder dan nu. En het zou een beperktere gemeente subsidie verlangen.

    Ik hoop dat ook andere partijen proberen om het LAK theater alsnog een levenskans bieden.

  17. Chris de Waard op

    @FrankM De UL wilde dat Stadspodia meer personeel overnam dan die laatste aandurfde (6 i.p.v. 4 begreep ik) en bovendien een baangarantie van 4 jaar eiste. Dat was teveel voor Stadspodia. Gevolg is wel dat LAK nu sluit er en er nu 7 man op straat komen.

  18. Ongelooflijk dat het om toch beperkte bedragen mis is gelopen. De zaalbezetting is (naar mijn bescheiden waarneming) minstens op hetzelfde niveau, zo niet beter, dan die van de Stadspodia. Voor het prachtige aanbod van het LAKtheater is er helaas geen andere plek in Leiden. De Aalmarktzaal is een (heel fijne) concertzaal, hier missen allerlei voorzieningen voor theater en dans.
    Blijft ons niets meer dan treurnis? Ik ken weinig andere theaters waar de medewerkers zo gepassioneerd en gastvrij aan het theater zijn toegewijd als bij het LAKtheater.
    Treurig ook dat de universiteit zijn verantwoordelijkheid zo laat zitten: voor ieder deelgebiedje binnen het recht wordt een hoogleraar aangesteld, maar een goedkoop theater als het LAK sneuvelt.

  19. Saskia Janse op

    Ontzettend jammer. We spelen al sind jaren ieder jaar in het Laktheater en het was geweldig zoveel vertrouwen jaar in jaar uit, als ongezien je voorstelling er weer kon staan. Juist geen populaire keuzes, maar ruimte voor experiment. Heel veel dank aan Roland Helmer de gedreven kracht hierachter. Speeltheater Holland

  20. @ een Leids Burger: nee hoor, waarom zou ik kwaad op u zijn?

    @ Cultuurliefhebber: de Aalmarktzaal is minder bekend, omdat het pas kort geleden in alle glorie is geopend na de renovatie. Waarom zou die zaal niet net zo laagdrempelig kunnen worden? En wat betreft de programmering: de meeste producties die in het LAK staan, zouden ook in de Aalmarktzaal of – als het om kleinschaliger producties gaat – Breezaal kunnen staan, maar dat laat onverlet dat het doodzonde is als het LAKtheater moet sluiten. Het LAK hoort bij Leiden, en in mijn optiek/beleving zelfs veel meer dan Scheltema, wat ik altijd een beetje een gekunstelde constructie heb gevonden.
    Ik kan me wel voorstellen dat als Stadspodia heeft vastgesteld dat zij dit theater niet kunnen bekostigen, het als een zwaard van Damocles boven hun eigen voortbestaansnek komt te hangen, en er daarom geen andere keuze is. Vergeet niet dat door die moordaanslag via de btw-verhoging, zalen leeggeplukt worden. Bij een goedlopende productie kon je bescheiden in de plus komen (Joop van den Ende ging uit van +5%, om maar eens een voorbeeld te noemen; het geeft aan hoe beperkt de marges en hoe hoog het risico is), maar door die 13% extra btw (300% extra) is dat bescheiden verdienmodel knalhard onderuit gehaald door dit kabinet onder aanvoering van de PVV.

    De harde realiteit is misschien dat Leiden enerzijds te weinig om cultuur geeft (alleen al bij Paradiso in Amsterdam werken 3x meer mensen dan bij Stadspodia, Scheltema, LVC, LAK en QBus bij elkaar!), en vooral anderzijds de Universiteit met belachelijke eisen het voortbestaan heeft getorpedeerd. Ik kan niet anders concluderen dan dat de universiteit hoe dan ook van het LAK afwilde.
    Misschien is het ook een beetje blufpoker van de universiteit. Even kijken hoe goedkoop je ergens vanaf kunt, om als de storm harder waait dan verwacht, alsnog een beetje over de brug te komen. Laten we dus met z’n allen maar een hoop lawaai maken.

  21. Fred Hermsen op

    Wat een verschraling! De stad behoort natuurlijk allang niet meer niet tot de interessesfeer van de Universiteit, en BenW laten dat op hun beurt weer gebeuren. Zie hoe de universiteit langzaam verkast naar Den Haag. Maar ja, in het stadhuis zullen de gebakjes wel in de rondte gaan nu een onderzoek heeft uitgewezen dat het economisch vestigingsklimaat hier zo goed is. Het is maar waar je de prioriteiten legt. Niet bij Scheltema en Lak Theater in ieder geval.

  22. @Fred: en het trieste is dat het vestigingsklimaat als goed wordt beoordeeld, mede door de aanwezigheid van hooggekwalificeerde mensen, die vanwege het leefklimaat (lees: ook de culturele voorzieningen) hier blijven hangen. Dat is wat Leiden onderscheidt van de omringende dorpen (die overigens allemaal schaamteloos profiteren van de miljoenen die Leiden nog altijd in cultuur steekt!).
    Ik denk overigens dat men aan gemeentezijde heel goed doorheeft hoe belangrijk cultuur is voor de wervende uitstraling van de stad en het leefklimaat, getuige het gegeven dat er al jaarlijks een half miljoen naar het LAK gaat. Daarom ben ik het niet met je eens dat dit probleem veroorzaakt is door de gemeente.

  23. Robbert van Heuven van GroenLinks:
    "Bovenstaande berichten geven al aan hoe groot het draagvlak voor het LAK is. Bovendien is het politieke draagvlak voor het theater ook heel groot."

    Een paar reaguurders vormen een groot draagvlak?
    Geldt dit ook voor reaguurders met meningen waar Robbert van Heuven en GroenLinks zich absoluut niet in kunnen vinden?
    Ik heb ook wat nieuws voor Robbert van Heuven en GroenLinks: meer dan 90% van de Leidse bevolking is waarschijnlijk nooit in het LAKTheater geweest. Draagvlak?

  24. Fred Hermsen op

    @eric: Je hebt gelijk, het is niet veroorzaakt door de gemeente, dat stel ik te ongenuanceerd. Het is eerder dat de universiteit weigert haar rol binnen de stad van ontdekkingen een passende culturele, en daarmee maatschappelijke invulling te geven. De universiteit komt steeds verder van de stad te staan, internationale grenzen mogen wegvallen binnen de universitas, de lokale muren zijn hoger dan ooit.

  25. @FvdM: gelet op eerdere steunbetuigingen aan het LAK, denk ik dat jouw stelling niet helemaal klopt.
    Wat mij indertijd als vader van jonge kinderen opviel: het LAK zat altijd stamp- en stampvol tijdens de kindervoorstellingen. Ik vermoed dat meer dan 10% van de Leidse kinderen een keer of vaker in het LAK hebben genoten van kindervoorstellingen of kindercircus. Maar het is inderdaad hachelijk om daar getalsmatige uitspraken over te doen.
    In de tijd dat ik er als vrijwilliger werkte, zat het ook bij theater en ballet doorgaans stampvol. Gelet op de omvang van Leiden (circa 118.000 bewoners), vermoed ik dat het LAK toch echt wel meer dan 10% van de bewoners over de vloer heeft gehad. Daarnaast waren er ook avonden voor amateurgezelschappen, zodat echt niet alleen maar de ‘grachtengordel-elite’ is geweest die het LAK bezocht.

  26. @Fred: volledig mee eens. De universiteit is hoofdverantwoordelijke voor deze affaire. Grote vraag is: hoe gaan we in de stad het verzet mobiliseren om deze sluiting tegen te gaan? En kan iemand uitleggen waarom door de universiteit de eis van een banengarantie voor vier jaar wordt gesteld, wetende dat daarmee de ondergang van het theater wordt bezegeld?
    Triest ook dat deze prominente universiteit als eerste in Europa z’n theater afstoot! Het is een teken van geestelijke armoede.

  27. Lees net dat de verbouwingsplannen voor het LAK al klaar liggen. De universiteit heeft dus bewust op ramkoers ingezet, met als hoofddoel: z.s.m. sluiting van het LAK doordrukken en het theater tot auditorium ombouwen. De universiteit heeft dus bewust zo hoog ingezet, om de kans op een ‘doorstart’ onder de vleugels van Stadspodia te torpederen. Het zieke van de hele zaak is dat de eis van een banengarantie voor vier jaar, in de werkelijkheid een middel is geweest om een overname zo onaantrekkelijk te maken, dat iedere verstandige potentiële ‘koper’ wel nee moest zeggen. En de LAK-medewerkers op straat komen te staan. Hopelijk is over dit staaltje arrogantie niet het laatste woord gezegd. Het gaat de universiteit dus niet om mensen, maar om een gebouw.

Op dit moment werken we hard aan de lancering van een nieuwe website. Daarom is het tot vrijdag 20 maart 17:00 niet mogelijk om te reageren op berichten. Op onze nieuwe site voorzien we uiteraard weer in de mogelijkheid om te reageren, kijk daarvoor vanaf vrijdagmiddag 17:00 op Sleutelstad.nl. Tot dan!

Over de auteur

Chris de Waard

Hoofdredacteur en oprichter van deze site en de radiozender Sleutelstad 107.5 FM. Volgt met name de gemeentepolitiek in Leiden en de regio.

Je bent nu offline